AI đang nhanh chóng trở thành một phần trong cách doanh nghiệp làm việc, phân tích dữ liệu và ra quyết định. Tuy nhiên, có công cụ AI chưa đồng nghĩa nhân viên biết cách sử dụng công nghệ này hiệu quả. Do đó, doanh nghiệp cần quan tâm đến năng lực sử dụng AI bên cạnh những kỹ năng chuyên môn hiện có. Vậy AI Literacy là gì và vì sao năng lực này nên được đưa vào khung năng lực nhân viên?

1. AI Literacy là gì?

AI Literacy có thể hiểu là năng lực giúp một người hiểu, sử dụng và đánh giá công nghệ trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp. Năng lực này không yêu cầu mọi nhân viên phải trở thành chuyên gia AI hoặc biết lập trình mô hình phức tạp. Thay vào đó, nhân viên cần hiểu AI có thể làm gì, giới hạn ở đâu và cách sử dụng kết quả do AI tạo ra.

AI Literacy vì vậy bao gồm cả kiến thức, kỹ năng thực hành và khả năng đánh giá thông tin. Một nhân viên có AI Literacy không chỉ biết nhập yêu cầu cho công cụ AI mà còn biết kiểm tra độ chính xác của kết quả. Họ cũng cần nhận thức được những rủi ro liên quan đến dữ liệu, quyền riêng tư và bảo mật trong quá trình sử dụng.

2. AI Literacy gồm những năng lực nào?

Trước hết, nhân viên cần có kiến thức cơ bản về AI và cách công nghệ này được ứng dụng trong công việc. Họ nên hiểu những khái niệm phổ biến như mô hình AI, dữ liệu huấn luyện, AI tạo sinh và tự động hóa. Kiến thức nền giúp nhân viên hình thành kỳ vọng thực tế thay vì xem AI như một công cụ có thể xử lý mọi vấn đề.

Tiếp theo là năng lực sử dụng AI để hỗ trợ công việc. Nhân viên cần biết cách đặt yêu cầu rõ ràng, cung cấp bối cảnh và kiểm tra kết quả đầu ra. Quan trọng hơn, họ phải biết khi nào nên sử dụng AI và khi nào cần tự xử lý hoặc xin ý kiến chuyên môn.

Cuối cùng là khả năng đánh giá và sử dụng AI có trách nhiệm. Kết quả do AI tạo ra có thể chứa thông tin thiếu chính xác hoặc không phù hợp với bối cảnh. Vì vậy, nhân viên cần biết kiểm chứng dữ liệu và tránh đưa thông tin nhạy cảm vào công cụ không được doanh nghiệp cho phép.

>> Xem thêm: Khám phá sự kiện Webinar – Tối ưu dữ liệu tài chính trên hệ thống ERP.

3. Vì sao doanh nghiệp cần đưa AI vào khung năng lực nhân viên?

Việc đưa AI Literacy vào khung năng lực giúp doanh nghiệp xác định rõ những kỹ năng cần phát triển trong đội ngũ. Thay vì đào tạo AI theo phong trào, doanh nghiệp có thể gắn năng lực này với từng vị trí và nhiệm vụ cụ thể. Cách tiếp cận đó giúp quá trình chuyển đổi AI có định hướng và phù hợp hơn với hoạt động thực tế.

3.1. Nâng cao năng suất làm việc

AI có thể hỗ trợ nhân viên thực hiện nhiều tác vụ lặp lại như tổng hợp thông tin, soạn thảo nội dung hoặc phân tích dữ liệu. Khi biết sử dụng đúng cách, nhân viên có thể giảm thời gian dành cho những công việc thủ công. Phần thời gian tiết kiệm được có thể chuyển sang những nhiệm vụ đòi hỏi tư duy, giao tiếp và chuyên môn cao hơn.

Tuy nhiên, năng suất không chỉ đến từ việc sử dụng nhiều công cụ AI. Nhân viên cần biết lựa chọn công cụ phù hợp và kiểm tra kết quả trước khi sử dụng. AI Literacy giúp biến AI từ một công cụ thử nghiệm thành phương tiện hỗ trợ công việc có kiểm soát.

3.2. Tạo sự thống nhất trong cách sử dụng AI

Nếu mỗi nhân viên tự sử dụng AI theo một cách khác nhau, doanh nghiệp khó kiểm soát chất lượng và rủi ro. Một số người có thể đưa dữ liệu nội bộ vào công cụ không được phép. Những người khác có thể sử dụng kết quả AI mà không kiểm tra thông tin.

Khi AI Literacy trở thành một phần của khung năng lực, doanh nghiệp có thể xây dựng tiêu chuẩn sử dụng chung. Nhân viên được hướng dẫn về công cụ được phép sử dụng, loại dữ liệu cần bảo vệ và quy trình kiểm chứng kết quả. Nhờ đó, việc ứng dụng AI trở nên nhất quán hơn giữa các phòng ban.

3.3. Hỗ trợ quá trình chuyển đổi số

Chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đầu tư công nghệ. Hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng của nhân viên trong việc tiếp nhận và sử dụng công nghệ mới. Nếu đội ngũ thiếu năng lực phù hợp, những công cụ được đầu tư có thể không được khai thác đúng tiềm năng.

Đưa AI Literacy vào khung năng lực giúp doanh nghiệp chuẩn bị nguồn nhân lực cho quá trình này. Nhân viên có thể từng bước hình thành thói quen làm việc kết hợp giữa chuyên môn và công nghệ. Đây là nền tảng quan trọng khi AI ngày càng xuất hiện trong nhiều quy trình nghiệp vụ.

4. Những lưu ý khi đưa AI Literacy vào khung năng lực

Doanh nghiệp không nên xem AI Literacy là một kỹ năng độc lập hoàn toàn với chuyên môn. Giá trị của AI chỉ được phát huy khi nhân viên biết kết hợp công nghệ với kiến thức nghiệp vụ. Vì vậy, tiêu chí đánh giá nên tập trung vào khả năng ứng dụng AI để giải quyết vấn đề thực tế.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy định rõ ràng về bảo mật và sử dụng dữ liệu. Nhân viên phải biết loại thông tin nào được phép đưa vào AI và loại nào cần được bảo vệ. Đây là điều kiện cần thiết để hạn chế rủi ro khi AI được sử dụng ngày càng rộng rãi.

Hiểu rõ AI Literacy là gì giúp doanh nghiệp xác định đúng năng lực cần thiết trong môi trường làm việc mới. Đây không chỉ là khả năng sử dụng công cụ AI mà còn bao gồm tư duy đánh giá và sử dụng có trách nhiệm. Đưa AI Literacy vào khung năng lực giúp chuẩn hóa kỹ năng, nâng cao năng suất và hỗ trợ chuyển đổi số. Khi công nghệ tiếp tục phát triển, xây dựng năng lực AI cho nhân viên sẽ trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nhân sự.

>>> Xem thêm: Phương pháp tối ưu quản lý nhân sự hiệu quả nhất cho doanh nghiệp.